>> BACK <<    
   

 

Trst,

Izvor: B92
Okružen planinskim prevojima bele boje i plavim Jadranom, ovoga proleća ponovo mi se otkrio Trst onakvim kako ga većina posetilaca doživljava.


http://www.b92.net/news/pics/2009/06/20847094184a25bfb53bede835075122_huge.jpg

Susret više kultura u kome dominira mediteranska i srednjoevropska sa svim arhitektonskim i umetničkim obeležjima stilova, raskošnim parkovima, palmama, skulpturama.

Ulice prepune užurbanih i nasmejanih ljudi, lakoća razigranosti tipična za mediteranski duh kome se kontinentalci neizmerno i skriveno dive, sve to i još mnogo toga skriveno među ulicama koje se spuštaju ka rivi, a ka kojima jure kolone vozila i vespi. I po koji Topollino, originalni fića iz šezdesetih godina. Susret sa morem na Lungo di Mare. Isplovile su brodice, pojavili se veslači, a mi uhvatili prvu meduzu uz samu obalu, u čijoj pozadini se rasprostro glavni trg.

Vikend u Italiji je vreme opuštanja, okupljanja i druženja i to se na svakom koraku vidi. Čitave porodice izašle su u šetnju, na sladoled, kafu. Najbolji espreso ne može da se propusti, najviše prija sa penom od mleka, ali je ponuda takva i tolika da je greh bilo šta izdvajati - ristretto, corto, normale, lungo, macćiato, cappučino. Sve su bašte pune, uz zapažanje da u kafeterijama ne sede mladi, već odrasli ljudi. Naročito su popularni barovi sa tradicijom, poput Osteria de Libero, koji jedva da se promenio za sto godina.

Boje, mirisi, autentične zgrade, trgovi, pešačka zona, izlozi, poslastičarnice, male prodavnice suvenira, restorani - sve je tu. Vreme posle 13 časova posvećeno je ručku i bukvalno svi restorani se popune. Kuhinja Trsta je izmešana, kao i njegovo stanovništvo. Na većini menija obilje ribljih specijaliteta i lokalno crno vino terrano, napravljeno od grožđa koje se gaji samo u krečnjačkim planinskim krajevima.

Trst se može pohvaliti sa preko deset muzeja i brojnim galerijama, crkvama, značajnim institucijama, mada je za naše ljude i dalje glavna asocijacija na kupovinu. I da, zaista se Srbi i susedi mogu sresti kako jure iz radnje u radnju tražeći popuste, iako se način kupovanja odavno izmestio iz centra grada u tržne centre i okolna outlet sela, od kojih je najpoznatije Palmanova.

Poznat i kao luka, Trst svoj kulturni i privredni razvoj najviše duguje Habzburškoj monarhiji u 19. veku, tako da sa izuzetkom dvorca i katedrale San Giusto i male srednjovekovne četvrti niže, cela gradska istorija pre 19. veka čini se neznatnom pred masivnom neoklasičnom arhitekturom koju potpisuje Borgo Teresiano, koji je inicirao njegov razvoj i po kome se zove gradski centar. Značajna su i nalazišta iz perioda rimske vladavine, raštrkana po gradu, iz perioda od 178. godine pre nove ere naovamo.

Trst, kao centar istoimene provincije i regije Fruili-Venecija Đulija, broji 210.000 stanovnika. Paroh srpske pravoslavne crkve Sveti Spiridon, Radović, sa ponosom ističe da ovdašnja srpska zajednica broji 10.000 duša. Crkva, koja se nalazi u istoimenoj ulici Via San Spiridone, predstavlja raskošnu građevinu visoku 40 metara, u kojoj je centralnu kupolu sa Hristom Pantokratorom oslikao milanski slikar Đuzepe Berini.

Brojni narodi koji ovde žive podizali su raskošne građevine, među kojima se zdanje srpske crkve ističe lepotom, dekoracijom i raskošnim položajem spram Tršćanskog kanala, kojim more ulazi u grad. Zdanje je dovršeno u julu 1869, devet godina nakon početka gradnje, na mestu nekadašnje grčke crkve. Tada su novu crkvu ilirske zajednice blagoslovili patrijarh Samuilo Maširević i episkop German Anđelić. Zdanje su projektovali i gradili tršćanski inženjer Pietro Palese i milanski arhitekta Carlo Maciacćini. Najznačajnija je ikona Trojeručice na drvetu, iz 15. veka, rad Adnrea Rica da Candia. Ikona je legat porodice Kvekić, iz Trsta, čija je kći Darinka bila udata za crnogorskog princa Petrovića u 19. veku.

Razloga da se dođe u ovaj grad ima mnogo. Ovde su boravili i brojni strani pisci, među najpoznatijima Džejms Džojs i Rajner Marija Rilke, a među domicilnim piscima Umberto Saba i Italo Svevo. Frojd je takođe proveo neko vreme istražujući u Trstu, kao student medicine, a grad je postao prvi italijanski centar psihoanalitičke misli pod Frojdovim učenikom Eduardom Vajsom. Trst je postao prvi grad u Italiji koji je potpuno zatvorio svoju staru psihijatrijsku bolnicu 1980. godine. Gradski alternativni zdravstveni program u zajednici, koji je pokrenuo doktor Franko Basalja 1970. godine sada se smatra reperom u novom načinu lečenja psihičkih bolesti.

Sve je tako prijatno u Trstu, urezuje se u pamćenje, zavodi. Ciao, ci vediamo alla prossima!

 


http://www.b92.net/news/pics/2009/06/9348530794a39b9cdc5b19551880399_extreme.jpg



Trst je bio deo Austrougarske monarhije sve do njenog raspada, kada je pripao Italiji kao nagrada za njihovo učešće na strani saveznika u Prvom svetskom ratu. Italijani su proterali što god su mogli Slovenaca i potpuno promenili nacionalni sastav stanovništva. Na kraju Drugog svetskog rata, naša Vojska je oslobodila grad i jedno vreme ga držala u svojim rukama. Nažalost, trgovinom velikih sila morali smo da ga vratimo Italiji. Ništa nisu vredele parole tipa "Trst je naš a Gorica nije". Tenzija oko graničnih nesporazuma trajala je sve do usvajanja Osimskih sporazuma koji su obezbedili stabilniju situaciju.


http://www.b92.net/news/pics/2009/06/1090943694a39b9ce1faad602313765_huge.jpg

Trst ima izuzetno dobar geografski položaj. najbliža je velika morska luka Beču, pa samim tim i Budimpešti i drugim gradovima Centralne Evrope. To je i odredilo profil i duh grada: Trst je oduvek velika luka i trgovinski centar. Kako je bio na granici sa Jugoslavijom, i kako smo tih godina mogli lako da putujemo svetom, bio je prva i najzanimljivija odrednica za sve koji su hteli da osete dah Zapada, posebno uvek zanimljive i prestižne Italijanske mode. Sa prvim znakovima oslobađanja i pozicioniranja "istočno od zapada i zapadno od istoka", naš narod nahrlio je u Trst koji je spremno odgovorio pretvorivši se u ogroman prodajni centar, mnogo veći od današnjih giganata koji otvaraju tajkuni po Balkanu. Centralni deo grada svakodnevno se pretvarao u ogromnu mešavinu svakojakih prodavnica koje su nudile sve i svašta: od kvalitetne robe pa do šarenih laža. Prirodno, pored najvećeg broja nas koji smo jednom godišnje odlazili da sebe i ponekog iz porodice ili društva snabdemo osnovnim, a tako željenim i modernim odevnim predmetima, manje ili više organizovane grupe švercera izgradile su cele sisteme krijumčarenja raznovrsne robe namenjene daljoj prodaji. Mnogi su cela bogatstva stekli švercujući iz Trsta. Obično se tu počinjalo, da bi se onda sa razgranavanjem posla odredište kupovine selilo više na zapad, ka Monfalkoneu, pa Veneciji, Bolonji, sve do Napulja.

Najtraženija roba svakako su bile farmerke, bilo kvalitetne marke svetskog glasa, bilo Italijanske koje su takođe dobro služile. Dugo smo ih birali zagledajući ih na drugima po Beogradskim ulicama, da bi se onda sa razrađenim planom upućivali ka Trstu i kupovali baš to što smo danima sanjali.


Železnička stanica

 


Ovde sam nekada kupovao

 



Ono što je danas osobenost Trsta je kafa. Ne samo da su Tršćani najveći potrošači kafe, sa popijkenih oko 10 kilograma godišnje što je dvostruko više od proseka, nego se u gradu nalazi fabrika kafe Illy koja Italijanskom tržištu isporučuje nekih 40% ukupne količine crnog napitka u raznim varijantama. To Trst svrstava na prvo mesto u prometu kafe u Sredozemnom moru i privlači sve koji se kafom bave: od uzovnika, trgovaca na veliko, pročostaša, pržitelja, dilera, degustatora i stotine malih i velikih ugostitelja.

   
>> BACK <<